İslamiyet Öncesi Türk Devletleri: Göktürk (1. Köktürk) Devleti (552-659) hakkında bilgi veriniz.

İslamiyet Öncesi Türk Devletleri: Göktürk (1. Köktürk) Devleti (552-659) hakkında bilgi veriniz

Özellikleri

**Büyük Hun Devleti’nden sonra Orta Asya’da kurulan ikinci büyük Türk devletidir.

** Türk ismini ilk defa resmi devlet adı olarak kullanmışlardır.

** Ergenekon Destanı’na göre Köktürk Devleti’ni kuran kabile Aşina adıyla bilinmektedir.

**Bumin Kağan tarafından 552 yılında Avarlar etkisiz hale getirilerek Ötüken’de kurulmuştur.

** İslamiyetten önce kurulan Türk devletleri içinde teşkilatları ve köklü gelenekleriyle o zamana kadar Orta Asya’da kurulan devletlerin en geniş topraklara sahip olanı ve en önemlisidir.

Göktürkler zamanında İpek Yolu mücadelesi önemlidir. İpek Yolu’na hakim olabilmek için Sasanilere karşı Bizans ile ittifak kuran Göktürkler Sasanilerle mücadele ederek sonraki dönemlerde Müslümanların Sasanileri mağlup etmesine yardımcı olmuşlardır.

** Sasaniler ile Bizanslıları karşı karşıya getirmişlerdir.

Tarihte Orta Asya’dan Bizans’a ilk resmi heyet 568 yılında Göktürkler zamanında gitmiştir.

Göktürkler’de devlet ve millet bilinci ile milliyetçilik anlayışının benimsendiği görülmüştür.

** Göktürkler ikili teşkilat sistemini uygulayarak ülkenin merkezi olan Doğuyu hükümdar Bumin Kağan yönetirken kardeşi İstemi Yabgu Batı kanadını yönetmiştir. Batı kanadı iç işlerinde serbest, dış işlerinde merkeze bağlıdır.

Bu durum Türk devletlerinde Federatif yapının varlığını kanıtlar. 

Bumin Kağan ölünce yerine oğlu Mukan Kağan geçmiştir

** Göktürkler’in En parlak dönemi Mukan Kağan zamanıdır. (553-572) Mukan Kağan Avarların Orta Asya’daki siyasi varlığına son vermiştir.

Mukan Kağan döneminde ülkenin Batı kanadını yöneten İstemi Yabgu 567 de Sasaniler ile anlaşarak Akhunlar Devleti’ne son vermişlerdir.

Mukan Kağan’ın ölümünden sonra yerine Tapo Kağan geçmiştir. tapo Kağan dan sonra ise İşbara Kağan devletin başına geçmiştir. İşbara Kağan döneminde ülkenin Batı kanadını ise Tardu yönetmiştir.

**Göktürkler 582 de Doğu ve Batı Göktürkler olmak üzere ikiye ayrılmış daha sonra da her iki devlet Çinliler tarafından yıkılmıştır. (659)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir